Choroby układu kostnego u dzieci a witamina D

choroby układu kostnego
0
Udostępnij

Choroby układu kostnego są związane z niedoborami witaminy D. Mimo że wiedza na temat wpływu witaminy D na mineralizację i prawidłowy rozwój kości jest ogólnie znana, niedobory tej witaminy są powszechne u dzieci. Zbyt niska podaż wiąże się z występowaniem krzywicy, zaburzeniami tempa wzrostu oraz innymi schorzeniami układu kostnego. Często rodzice nie zdają sobie sprawy z tego, że problemy z postawą, zębami lub budową szkieletu związane są właśnie z niedoborami witaminy D.

Niedobory witaminy D u dzieci

W pierwszych dniach i miesiącach życia dawki witaminy D są zazwyczaj dokładnie przestrzegane i podawane niemowlętom przez rodziców. Najczęściej jednak suplementy z witaminą D podawane są do 6 miesiąca życia. Wtedy dieta dziecka staje się bardziej urozmaicona oraz podawane jest mleko zastępcze, wzbogacane o witaminę D.  Po odstawieniu mleka modyfikowanego rodzice często nie wracają do podawania suplementów z witaminą D. Przy małej ilości dni słonecznych oraz krótkim przebywaniu na zewnątrz u dzieci obserwowane są niedobory kalcytriolu. Początkowe lata życia to okres kształtowania się szkieletu oraz silnego wzrostu. W przypadku niedoborów witaminy D nie będą one zachodziły prawidłowo. Dzieci szczególnie narażone są wtedy na choroby układu kostnego. Dane dotyczące niedoborów wśród polskich dzieci są niepokojące. Aż 22% dzieci w 12 miesiącu życia ma niedobory witaminy D. Wraz z wiekiem ilość dzieci z niedoborami wzrasta i w wieku 3-4 lat jest to 35%, a w wieku 5-11 lat już 81%. Wśród nastolatków nawet 90% może mieć niedobory witaminy D.

CZYTAJ  Krzywica niedoborowa - objawy, leczenie, profilaktyka

Choroby układu kostnego związane z niedoborem witaminy D

Krzywica

Udowodniono związek między niskim stężeniem 25(OH)D w surowicy krwi a występowaniem krzywicy.

Na podstawie 6 badań IOM (Institute of Medicine) uznano stężenie <30nmol/l za stężenie graniczne przy prawidłowej podaży wapnia. Osiągnięcie i utrzymanie takich stężeń działa prewencyjne, a także umożliwia leczenie osteopenii i krzywicy. Jednocześnie dbanie o prawidłowy poziom witaminy D przez kobiety w ciąży zapobiega wewnątrzmacicznemu zahamowaniu wzrostu, które może powodować niskorosłość u narodzonego dziecka.

Krzywica wywołana niedoborem witaminy D wynika z wtórnej nadczynności przytarczyc. Powoduje to zaburzenia metabolizmu oraz wchłaniania wapnia. Przy dłuższym okresie niedoboru wspomniane zaburzenia będą wiązały się z demineralizacją i degradacją kości. W zależności od okresu trwania niedoborów witaminy D krzywica może dać wiele objawów o różnym stopniu zaawansowania: od skoliozy i pogłębienia kifozy lub lordozy przez rozmiękanie kości potylicy, opóźnione zarastanie ciemiączka, kwadratową czaszkę czy pogrubienie przynasad kości długich po zniekształcenia kości miednicy i klatki piersiowej. Bardzo zaawansowane objawy krzywicy to bruzda Harrisona, żabi brzuch, różaniec krzywiczy, szpotawość kolan oraz lejkowata i ptasia klatka piersiowa. Krzywica wpływa również na zęby, powodując ich opóźnione wyrastanie, odwapnienie lub nieprawidłowe wykształcenie koron zębów.

Defekty szkliwa

W badaniach naukowych wykazano, że niedobory witaminy D u kobiet ciężarnych wiążą się z defektami szkliwa u dzieci. Udowodniono również, że niskie stężenie 25(OH)D u kobiet w ostatnim trymestrze ciąży jest związane z obniżoną masą kostną w całym szkielecie oraz w odcinku krzyżowo-lędźwiowym kręgosłupa u dzieci w 9 roku życia. Jednocześnie stwierdzono, że odpowiednia ekspozycja na promieniowanie UVB pod koniec ciąży oraz suplementacja witaminą D u ciężarnej wpływają na osiągnięcie prawidłowej masy kostnej u dziecka.

CZYTAJ  Suplementacja witaminy D dla kobiet w ciąży i karmiących mam

Osteopenia

Niedobory witaminy D mogą wiązać się z ryzykiem osteopenii. Jest ona nazywana metaboliczną chorobą kości, która objawia się nieregularnym mineralizowaniem beleczek pod powłoką wzrostową kości. Powoduje ona poszerzenie nasad kości oraz powiększenie niezmineralizowanych macierzy kostnej.

O utrzymanie prawidłowego poziomu witaminy D należy dbać na każdym etapie rozwoju dziecka. Nie należy ograniczać się tylko do podawania suplementów przez pierwsze 12 miesięcy życia.

Literatura:
  1.  Paweł Płudowski, Thomas D. Thacher, Irina N. Zakharova, Justyna Czech-Kowalska, Jerzy Konstantynowicz. Krzywica niedoborowa – aktualne spojrzenie na epidemiologię, leczenie i zapobieganie.
  2. Andersen R, Mølgaard C, Skovgaard LT, Brot C, Cashman KD, Chabros E, Charzewska J, Flynn A, Jakobsen J, Kärkkäinen M, Kiely M, Lamberg-Allardt C, Moreiras O, Natri AM, O’brien M, Rogalska-Niedzwiedz M, Ovesen L. Teenage girls and elderly women living in northern Europe have low winter vitamin D status. Eur J Clin Nutr. 2005.
  3. Cockburn F, Belton NR, Purvis RJ et al. Maternal vitamin D intake and mineral metabolism in mothers and their newborn infants. Br Med J 1980; 281 (6232): 11-14.
  4. Czech- Kowalska J., Witamina D z punktu widzenia pediatry.
  5. Garanty-Bogacka B, Syrenicz M, Goral J, Krupa B, Syrenicz J, Walczak M, Serum 25-hydroxyvitamin D (25-OH-D) in obese adolescents.
  6. Haq A et al. Vitamin D status among the juvenile population. JSBMB 2017.
  7. Markestad T. et al. Plasma concentrations of vitamin D metabolites before and during treatment of vitamin D deficiency rickets in children. Acta Paediatr. Scand. 1984, 73: 225-31.
  8. Sabour H. Relationship between pregnancy outcomes and maternal vitamin D and calcium intake: A cross-sectional study. Gynecol Endocrinol 2006; 22 (10): 585-89.
  9. Smith TJ, Lanham-New SA & Hart K. Vitamin D in adolescents: Are current recommendation enough? J Steroid Biochem Mol Biol. Feb 2017,
  10. Society for Adolescent Health and Medicine. Recommended Vitamin D Intake and Management of Low Vitamin D Status in Adolescents. J Adolesc Health 2013.
  11. Syrenicz A. Endokrynol Pol. 2011; 62(6): 506-11.
  12. Yorifuji J. Craniotabes in normal newborns; the earliest sign of subclinical vitamin D deficiency. J Clin Endocrin Metab 2008; published online on February 12; doi: 10.1210/jc. 2007-2254.
  13. Zdrojewicz Z, Chruszczewska E, Miner M. Wpływ witaminy D na organizm człowieka. Med Rodz 2015; 2(18): 61-66.

Powiązane posty