Witamina D niezbędna podczas laktacji

kobieta karmiąca piersią
0
Udostępnij

Większość kobiet zdaje sobie sprawę z konieczności suplementacji witaminą D w trakcie ciąży oraz podawania jej nowonarodzonemu niemowlęciu. Niestety matki pochłonięte obowiązkami przy maluszku zapominają o sobie. W tym szczególnym okresie dbanie o prawidłowy poziom witaminy D3 w surowicy krwi jest równie ważny co podczas ciąży.

Niedobory witaminy D3 u kobiet

Kobiety w wieku rozrodczym oraz te planujące ciążę bardzo często suplementują kwas foliowy, żelazo oraz ewentualnie witaminy w postaci dedykowanych preparatów. Wiele z tych preparatów zawiera niewystarczające ilości witaminy D, co przy niskiej ekspozycji na światło słoneczne oraz małym spożyciu produktów bogatych w witaminę D potęguje jej niedobory. Wydłużające się niedobory witaminy D3 zwiększają u kobiet w ciąży ryzyko wystąpienia stanu przedrzucawkowego, a u dzieci grożą rozwojem krzywicy, defektami szkliwa, zmniejszeniem masy kostnej, zwiększonym ryzykiem złamań, depresją, autyzmem a także rozwojem chorób: autoimmunologicznych, układu sercowo-naczyniowego, metabolicznych, nowotworowych. Niedobory pogłębiają się dodatkowo w okresie laktacji, gdy wraz z pokarmem dostarczany jest dziecku m.in wapń oraz witamina D.

W badaniu zespołu Prof. Sewerynek udokumentowano wysoką częstość występowania deficytu witaminy D w grupie młodych kobiet (20-30 lat). Tak niskie zasoby ustrojowe witaminy D (16.5 ng/ml) mogą utrudniać zajście w ciążę. Dawka witaminy w wysokości 1500 IU/d podawana grupie młodych kobiet z deficytem witaminy D zwiększyła całkowite stężenie 25(OH)D o ok. 17 ng/ml do wartości ok. 30 ng/ml. Według obowiązujących rekomendacji kobiety w wieku rozrodczym, planujące ciąże powinny przyjmować 800-2000 IU/d, zależnie od masy ciała. W ciąży i w trakcie karmienia piersią rekomendowana dawka wynosi 1500-2000 IU/d. Więcej o badaniu przeczytasz tutaj.

CZYTAJ  Suplementacja witaminy D dla kobiet w ciąży i karmiących mam

Witamina D a laktacja

Po ciąży dbanie o właściwy poziom wysycenia organizmu witaminą D3 jest równie ważny, co w jej trakcie. Kobieta wraz z pokarmem dostarcza niemowlęciu wapnia niezbędnego do prawidłowego rozwoju i mineralizacji szkieletu. W przeciwieństwie do okresu ciąży wapń przeznaczony dla dziecka nie pochodzi z syntezy z układu pokarmowego. Podczas laktacji źródłem wapnia są kości matki. Ilość wapnia wydzielanego z mlekiem kobiecym wynosi 280-400 mg/d. Udokumentowano, że w czasie laktacji u kobiet stężenie wapnia zjonizowanego, fosforanów, parathormonu (PTH) pozostaje w normie, a stężenie 1,25(OH)D2 spada do wartości prawidłowych w ciągu kilku dni po porodzie. Podczas karmienia piersią gruczoł piersiowy wydziela związki zwiększające przejściową demineralizację kości i przejście wapnia do krwi. Po zakończeniu karmienia następuje stopniowy wzrost masy kości. Wynosi on około 0,5-2% miesięcznie do momentu osiągnięcia wartości wyjściowych. Stwierdzono, że długotrwała laktacja nie wpływa negatywnie na masę kości oraz nie zwiększa ryzyka złamań osteoporotycznych u kobiet po menopauzie.

matka z dzieckiem na ręku

Suplementacja witaminą D podczas karmienia piersią

Zalecenia dotyczące dobowych dawek witaminy D3 różnią się między krajami.  W 1991 r. Committee on Medical Aspects of Food and Nutrition Policy (COMA) w Wielkiej Brytanii wydał zalecenia dotyczące spożycia witaminy D dla kobiet ciężarnych i karmiących, w których dzienna dawka witaminy D wynosi 400 j.m. (10 μg). Z kolei Health Canada oraz Institute of Medicine w USA zalecają dawkę na poziomie 200 j.m./dobę (5 μg). Preparaty witaminowe dedykowane kobietom ciężarnym dostępne na polskim rynku zawierają pomiędzy 200 a 400 j.m witaminy D. Obecne zalecenia dotyczące polskich kobiet sugerują, że dzienne zapotrzebowanie na witaminę D3 wynosi około 800-1000 j.m. Takie rozbieżności mogą być przyczyną powszechnych niedoborów witaminy D3 wśród kobiet w stanie błogosławionym. W badaniach naukowych wykazano, że dawka 400 j.m./dobę (10 μg) stosowana od 12 tygodnia ciąży nie zwiększała istotnie stężenia 25(OH)D. Zwiększenie dawki do wartości 1000 j.m./d (25 μg) w ostatnim trymestrze ciąży dało zmienne wyniki i wzrost stężenia kalcytriolu w surowicy krwi. Jednocześnie stwierdzono, że dawka 800-1600 j.m./d (20-40 μg) stosowana przez cały okres ciąży nie wyrówna niedoborów u kobiet ciężarnych z hipowitaminozą D. Sugeruje to zwiększenie dawki w przypadku kobiet z głębokim niedoborem witaminy D przed ciążą.  Takie działanie musi być konsultowane na bieżąco z lekarzem prowadzącym.

suplementacja witaminą D

Źródło: Płudowski P. i wsp. (2013) Witamina D:  Rekomendacje dawkowania w populacji osób zdrowych oraz grupach ryzyka deficytów – wytyczne dla Europy Środkowej 2013 r., Standardy medyczne/Pediatria, T.10, str. 573-578.

CZYTAJ  Naturalne źródła witaminy D

Zawartość witaminy D3 w pokarmie kobiecym przeciętnie wynosi około 20-70 j.m./l.  W przypadku małej ekspozycji na działanie promieni słonecznych zawartość witaminy D w mleku drastycznie się obniża. Może to prowadzić do wystąpienia hipowitaminozy D i krzywicy u niemowląt karmionych piersią i nie otrzymujących suplementacji witaminy D. W badaniach udowodniono, że suplementacja witaminą D u kobiet karmiących piersią w dawkach 1000 j.m./d oraz 2000 j.m./d jedynie nieznacznie poprawiło stężenie witaminy D u dzieci karmionych piersią. Dopiero zastosowanie dawki na poziomie 4000 j.m. powodowało wzrost stężenia witaminy D3 w mleku kobiecym do około 100 j.m./l oraz jednoczesny wzrost stężenia kalcytriolu u dziecka. Dodatkowo zwrócono także uwagę na brak jakichkolwiek działań niepożądanych spowodowanych tak znaczącym podniesieniem dawki suplementacyjnej.

CZYTAJ  Do czego potrzebna jest witamina D?

Regularne stosowanie suplementów z witaminą D3 nie tylko wpływa na zdrowie i kondycję kości matki, ale również i nowo narodzonego dziecka. Unormowanie gospodarki wapniowo-fosforanowej wpłynie na mineralizację kości zarówno podczas, jak i po zakończeniu karmienia piersią. Dodatkowo utrzymanie właściwego stężenia witaminy D zmniejsza ryzyko wystąpienia u niemowlęcia chorób związanych z niedoborem cholekalcyferolu. Należy pamiętać, by dawki suplementacyjne konsultować z lekarzem, by jak najlepiej wykorzystać działanie witaminy D oraz aby była ona bezpieczna dla matki i dla maleństwa.

Literatura:
  1. Marcinowska-Suchowierska E, Walicka M: Niedobory witaminy D – narastający problem społeczny. Family Medicine & Primar Care Review 2009; 11 (3): 691-698.
  2. Heaney RP, Dowell MS, Hale CA et al.: Calcium Absorption Varies within the Reference Range for Serum 25-Hydroxyvitamin D. Journal of the American College of Nutrition 2003; 22 (2): 142-146.
  3. Płudowski P, Karczmarewicz E, Czech-Kowalska J et al.: Nowe spojrzenie na suplementację witaminy D. Standardy Medyczne. Pediatria 2009; 1-16.
  4. Bischoff-Ferrari HA, Giovannucci E: Estimation of optimal serum concentrations of 25-hyrdoxyvitamin D for multiple health outcomes. Am J Clin Nutr 2006; 84 (1): 18.
  5. Dawodau A, Wagner CL: Mother-child witamin deficiency: an international perspective. Arch Dis Child 2007; 92: 737-740.
  6. Bodnar LM, Simhan HN, Powers RW: High Prevalence of Vitamin D Insufficiency in Black and White Pregnant Women Residing in the Northern United States and Their Neonates. Arch J Nutr 2007; 137 (2): 447-452.
  7. Lee JM: Witamin D deficiency In Heath group of mothers and newborn infants. Clinical Pediatrics 2007; 46 (1): 42-44.
  8. Dijkstra SH, Smith JR, Phipp BL et al.: High prevalence of vitamin D deficiency in newborn infants of high-risk mothers. Arch Dis Child 2007; 92 (9): 750-753.
  9. Kovacs CS, Kronenberg HM: Maternal – fetal calcium and bone metabolism during pregnancy, puerperium, and lactacion. Endocr Rev 1997; 18: 832-872.

 

Powiązane posty