Witamina K – czy warto ją suplementować?

witamina K
0
Udostępnij

W aptekach jest coraz więcej dostępnych suplementów,w  których znajduje się witamina K lub łączących ją z witaminą D. Czy warto je stosować?  Czy istnieją naukowe podstawy do stosowania takiego połączenia? Jak wpływa to na organizm? Jeśli chcesz znać odpowiedzi na te pytania, zachęcamy do lektury.

Witamina K – rola w organizmie

Witamina K bierze udział w metabolizmie kostnym, wpływa na gęstość mineralną, mikroarchitekturę oraz zwiększa odporność mechaniczną kości. Część badań sugeruje, że stosowanie witaminy K2 może zapobiegać chorobom nowotworowym, przewlekłym stanom zapalnym, osteoartrozie oraz zwapnieniu naczyń krwionośnych.

CZYTAJ  Czy witaminę D należy łączyć z witaminą K?

Witamina K – rodzaje

Pod ogólnym mianem „witaminy K” opisywane są trzy związki – witamina K1 (filochinon), K2 (menachinon) oraz K3 (menandion). Dodatkowo wyróżniane są inne postaci witaminy K2. Najbardziej znane to MK-4 oraz MK-7. Szczególnie druga z nich jest obecnie przedmiotem badań naukowych. Według części z nich witamina K2 MK-7 jest blisko 4 razy silniejsza od witaminy K1. W badaniach in vitro stwierdzono, że zarówno filochinon, jak i menachion mają porównywalny efekt biologiczny. Część badaczy sugeruje brak konieczności porównywania obu związków ze sobą, ponieważ w organizmie w razie potrzeby zachodzi konwersja witaminy K1 do witaminy K2. Jednocześnie skuteczność tej konwersji zmniejsza się wraz z wiekiem. Sugeruje to ewentualną suplementację w podeszłym wieku, jednak do tej pory nie zostało to potwierdzone badaniami.

Wpływ suplementacji witaminą K na organizm

Obecnie najczęściej badaną korelacją związaną z suplementacją witaminy K jest jej wpływ na układ kostny. Dotyczy to wpływu na gęstość kości oraz prewencji ich złamań, a szczególnie tych wynikających z osteoporozy. Uważa się, że witamina K1 wpływa najprawdopodobniej na mikroarchitekturę kości, a z kolei witamina K2 na ich gęstość. Naukowcy sugerują, że niskie spożycie witaminy K u młodych i starszych może być związane z niską gęstością kości. Jednocześnie stwierdzono, że wyniki dotyczące zwiększenia gęstości w przypadku kości kręgosłupa oraz bioder często różnią się od siebie. Może sugerować to wyłącznie miejscowe lub niejednorodne działanie.

CZYTAJ  Krzywica niedoborowa - objawy, leczenie, profilaktyka

Ze względu na duże rozbieżności pomiędzy poszczególnymi badaniami konieczne jest dalsze ich prowadzenie oraz projektowanie nowych, które pozwolą na rozwianie wątpliwości dotyczących wpływu witaminy K na układ kostny. Tym bardziej że w części badań korzyści z suplementacji witaminą K obserwowano wyłącznie u osób zdrowych. Z kolei u osób w grupie ryzyka złamań niemożliwe było stwierdzenie jednoznacznego wpływu stosowanej suplementacji. Dodatkowo w części prac stwierdzono, że mimo silniejszego działania K2 MK-7 to właśnie witamina K1 charakteryzuje się większą efektywnością działania.

Badania naukowe nie są jednoznaczne również w kwestii zmniejszenia ryzyka złamań kości, a szczególnie w przypadku kobiet po menopauzie. Część z nich sugeruje mniejsze prawdopodobieństwo przyszłych urazów, jednak inne wskazują na brak tej zależności. W tym obszarze konieczne jest przeprowadzenie dalszych badań, które umożliwią jednoznaczne stwierdzenie wpływu suplementacji witaminą K.

Witamina D i K

Od wielu lat sugeruje się współdziałanie witaminy D oraz witaminy K.  Wynika to z działania w podobnym obszarze tkanki kostnej oraz możliwości regulacji metabolizmu witaminy K przez kalcytriol. Aktualnie dostępne dane i badania naukowe są niewystarczające by potwierdzić tę tezę. Badacze skupiają się na wpływie poszczególnych związków na organizm człowieka. Niezbędne jest wykonanie badań, które będą uwzględniały suplementację obu związków. Należy jednak pamiętać, że dzienne zapotrzebowanie na witaminę K bez większych problemów można pokryć z żywności. Wiele powszechnie dostępnych produktów jest dobrym jej źródłem.

Obecnie atakowani jesteśmy reklamami mówiącymi o dobroczynnym działaniu witaminy K2 (MK7). Jednak w obliczu braku potwierdzenia skuteczności tego połączenia w badaniach naukowych, treści promujące takie połączenie są tylko sprytną zagrywką marketingową. A brak rzetelnej wiedzy sprawia, że nabierają się na nią nie tylko pacjenci, ale czasem także i farmaceuci.

W dniach 22-23 września 2017 r. odbyła się  III konferencja „Witamina D – minimum, maximum, optimum” pod patronatem European Vitamin D Association (EVIDAS). Uczestniczyło w niej blisko 500 lekarzy specjalistów z Polski i świata, którzy na co dzień zajmują się problematyką witaminy D. Podczas panelu poświęconego działaniu witaminy K, w tym K2 (MK7) i K2 (MK4), nie zaprezentowano żadnych wyników badań przeprowadzonych na ludziach jednoznacznie potwierdzających dobroczynne połączenie witaminy K z witaminą D3 czy wapniem (Ca).

Literatura:
  1. Michał Stuss, Ewa Sewerynek – Działanie witaminy K2 poza układem kostnym
  2. Gast GC i wsp. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2009 Sep;19(7):504-10.
  3. El Asmar MS i wsp. Oman Med J. 2014 May;29(3):172-7.
  4. Nimptsch i wsp.. Am J Clin Nutr. 2008 Apr;87(4):985-92.
  5. Ohsaki Y i wsp. J Nutr Biochem. 2010 Nov;21(11):1120-6.
  6. Ebina K i wsp. Mod Rheumatol. 2013 Sep;23(5):1001-7.
  7. Shishavan i wsp. J Am Coll Nutr. 2016 Jul;35(5):392-8.
  8. Suksomboon i wsp. Diabetes, Metabolic Syndrome and Obesity: Targets and Therapy 2017;10: 169-77
  9. Gigante i wsp. Journal of tissue engineering and regenerative medicine 2015;9(6):691–701

Powiązane posty