Wpływ niedoborów witaminy D na choroby układu pokarmowego

produkty bogate w witaminę D
0
Udostępnij

Coraz więcej osób zdaje sobie sprawę, że witamina D nie tylko wzmacnia szkielet, ale również działa wielokierunkowo, na cały organizm. Jej szerokie spektrum działania zaskakuje nawet naukowców, którzy nieustannie prowadzą badania nad rozpoznaniem i potwierdzeniem korzyści płynących z wysycenia organizmu tą witaminą. Jednym z ważniejszych obszarów jej aktywności są jelita.

Witamina D w jelitach

Witamina D podana doustnie, zarówno w postaci suplementu jak i żywności, wchłaniania jest w jelicie czczym i krętym. Są to odcinki jelita cienkiego. W tych miejscach wchłanianie jest nawet 80% dostarczonej witaminy D. Dopiero po wchłonięciu witamina D ulega przekształceniu w swoją aktywną postać – kalcytriol (1,25-dihydroksykalcyferol). Cholekalcyferol w organizmie działa jak prohormon, po przekształceniu już jak hormon.

Jednym z głównych zadań witaminy D i jej pochodnych w jelicie jest regulacja gospodarki wapniowo-fosforanowej. Polega ona na zwiększaniu wchłanialności wapnia z pożywienia, pobudzaniu obrotu kostnego oraz hamowaniu wydzielania parathormonu przez przytarczyce.

CZYTAJ  Witamina D w chorobach tarczycy

Ustalono, że zwiększenie wchłaniania wapnia w jelitach jest największe przy stężeniu 25(OH)D przekraczającym 30 ng/ml. Witamina D oddziałuje na błony kosmków jelitowych miejscowo zwiększając przepuszczalność dla jonów m.in jonów wapnia. Dodatkowo zwiększa się produkcja białka wiążącego wapń, co równocześnie wpływa na zwiększenie jego wchłaniania. Niedobór witaminy D zaburza wchłanianie wapnia i może prowadzić do wystąpienia hipokalcemii. Skutkiem takiego stanu jest nadmierne wydzielanie parathormonu, co prowadzi do nadczynności przytarczyc. Efektem takiego stanu są problemy hormonalne zaburzające prawidłową pracę organizmu.

kapsułki na tle owoców i warzyw

Niedobory witaminy D a choroby jelit

Sporo chorób układu pokarmowego wiąże się z zaburzeniami wchłaniania i metabolizmu witaminy D. Zalicza się do nich: choroba trzewna, choroby trzustki, marskość wątroby, przewlekłe cholestazy, a także nieswoiste zapalenia jelit (NZJ).
Jedną z najczęstszych chorób zapalnych jelit jest choroba Leśniowskiego-Crohna. Szacuje się, że nawet w 80% przypadków dotyczy ona jelita krętego i w efekcie prowadzi do zaburzeń wchłaniania witaminy D. Choroba Leśniewskiego-Crohna jest najpoważniejszym z zapalnych schorzeń jelita. W wyniku choroby zmiany oraz uszkodzenia mogą dotyczyć nie tylko jelit, ale również innych narządów układu pokarmowego. Inną, równie poważną chorobą jest wrzodziejące zapalenie jelita grubego. W obu przypadkach u pacjentów stwierdza się zmniejszone stężenie witaminy D. U dorosłych z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit największe obniżenie stężenia witaminy D występuje w bardziej zaawansowanym stadium choroby. Według autorów różnych badań dodatkowym czynnikiem wpływającym na niskie stężenia kalcytriolu jest unikanie przez pacjentów z NZJ pokarmów bogatych w witaminę D oraz występujące u nich obniżenie stężenia wiążącego ją białka. Ponadto stany zapalne wpływają negatywnie na kondycję błony śluzowej wyścielającej jelito, co dodatkowo hamuje wchłanianie witamin, nie tylko witaminy D.

CZYTAJ  Witamina D – witamina życia?

W przypadku choroby trzewnej (celiakii) niskie stężenia witaminy D związane są z uszkodzeniami i zanikiem kosmków jelitowych. Niskie stężenia witaminy D nie tylko utrudniają leczenie chorób jelit, ale negatywnie wpływają na funkcjonowanie całego organizmu.

Dbanie o poziom witaminy D jest szczególnie ważne w omawianych chorobach, ponieważ działa ona silnie przeciwzapalnie oraz antyoksydacyjnie. Wpływa to pozytywnie na efekty leczenia.

Działanie przeciwnowotworowe witaminy D

Coraz więcej doniesień naukowych informuje o przeciwnowotworowym działaniu witaminy D. Okazuje się, że dotyczy to również nowotworów układu pokarmowego. Wykazano działanie ochronne przed nowotworami trzustki oraz jelita grubego. Dodatkowo naukowcy przeprowadzający metaanalizę 35 dostępnych badań stwierdzili, że wraz ze wzrostem osoczowego stężenia witaminy D3 średnio o 10 ng/ml, ryzyko wystąpienia raka jelita grubego maleje o 15%. Jest to kolejny powód, dla którego warto dbać o utrzymanie prawidłowych stężeń witaminy D.

CZYTAJ  Niedobory witaminy D a wirusowe zapalenia wątroby

Wiele związków biologicznie aktywnych m.in witaminy są kojarzone z jednym, głównym działaniem. Nie inaczej jest z witaminą D. Większość osób kojarzy jej związek z mocnymi kośćmi. Witamina D ma wiele ciekawych, a nawet zaskakujących właściwości. Warto poznać je wszystkie, by w pełni świadomie czerpać korzyści płynące z jej suplementowania.

Literatura:

1. Płudowski P, Karczmarewicz E: Nowe spojrzenie na suplementację witaminą D. Stand Med 2009;
2. Kunachowicz H, Nadolna I: Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2005.
3. Dobrzańska A i zespół ekspertów: Polskie zalecenia dotyczące profilaktyki niedoborów witaminy D. 2009.
4. Nagpal S, Na S: Noncalcaemic actions of vitamin D receptor ligands. Endocrine Rev 2005; 26: 662-687.
5. Pappa HM, Gordon CM: Vitamin D status in children and young adults with inflammatory bowel disease. Pediatric 2006; 118: 1950-1961.
6. Gokhale R, Favus MJ: Bone mineral density assessment in children with inflammatory bowel disease. Gastroenterology 1998; 114: 902-911.
7. Pappa HM, Gordon CM: Report on Vitamin D status in adult and pediatric patients with inflammatory bowel disease and its significance for bone health and disease. Inflamm. Bowel Dis 2006; 12: 1162-1174.
8. Doroszko A, Gronowicz E: Cholekalcyferol a procesy wzrostu i różnicowania komórek – znaczenie w terapii onkologicznej. Onkol Pol 2008; 11,1: 15-18.
9. Raimondi S, Johansson H: Review and meta-analysis on Vitamin D Receptor polymorphisms and cancer risk. Carcinogenesis 2009; vol. 30: 1170-1180.
10. Bonillon R, Eelen G: Vitamin D and cancer, J Steroid Bichem. Biol 2006; 102: 156-162.
11. Kostner K, Denzer N: The relevance of vitamin D receptor gene polymorphisms for cancer. Anticancer Res 2009;
12. Gandini S, Boniol M: Metaanalysis of observational studies of serum 25-hydroxyvitamin D levels and colorectal, breast and prostate cancer and colorectal adenoma. Int J Cancer 2011; 128(6): 1414-24.

Powiązane posty